افق پنج

دکتر شیخ

بنام خدا

با سلام خدمت همه دوستان عزیز

مطلب آموزنده ای برای کسانیکه خداوند به آنها توفیق کمک به درمان بیماران داده  برایم آمده بود که حیفم آمد در وبلاگ نگذارم. چون در این دوره زمانه یادآوری چنین الگوهایی برای ماضروری است.

دکتر شیخ

آنچه در زیر برایتان نوشته­ام یکی از خاطرات زیبای دکتر مرتضی شیخ ، پزشک انسان دوستی است که در دوران کودکی من در مشهد مشغول طبابت بود و کسی از اهالی مشهد نیست که نامی از او یا خاطره­ای از او نداشته باشد یا نشنیده باشد.

دکتر شیخ از مردم پولی نمی­گرفت و هر کس هرچه می­خواست توی صندوقی که کنار میز دکتر بود می‌انداخت و چون حق ویزیت دکتر 5 ریال تعیین شده بود ( خیلی کمتر از حق ویزیت سایر پزشکان آنزمان)، اکثر مواقع، سر فلزی نوشابه به جای پنج ریالی داخل صندوق انداخته می­شد و صدایی شبیه انداختن پول شنیده می‌شد.

محله ما در مشهد نزدیک کوچه دکتر شیخ است. مادرم از قول دختر دکتر شیخ تعریف می­کرد که روزی متوجه شدم، پدر مشغول شستن و ضد عفونی کردن  انبوه سر نوشابه های فلزی است!

با تعجب گفتم: پدر بازیتان گرفته است؟   چرا سر نوشابه­­ها را می­شورید؟

و پدر جوابی داد که اشکم را در آورد.

او گفت:

دخترم، مردمی که مراجعه می­کنند باید از سر نوشابه‌های تمیز استفاده کنند تا آلودگی را از جاهای دیگر به مطب نیاورند، این سر نوشابه‌های تمیز را آخر شب در اطراف مطب می‌ریزم تا مردمی که مراجعه می کنند از اینها که تمیز است استفاده کنند. آخر بعضی‌ها‌ خجالت می‌کشند که چیزی داخل صندوق مطب نیاندازند.

دو متن زیر را هم از یک سایت ها پیدا کرده‌ام که برایتان اینجا گذاشته‌ام.

روحش شاد                            س . ج      اردیبهشت 90

 

زندگینامه دکتر شیخ

دکتر مرتضی شیخ در سال 1286 ه.ش در تهران به دنیا آمد . دوران کودکی و همچنین تحصیلات خود را تا سطح مدرسه عالی طب در همان شهر ادامه داد و با درجه دکترای طب فارغ التحصیل شد .

پدر ایشان به شغل زرگری مشغول بود و پس از آنکه به دلایلی دچار مشکل مالی گشت ، دکتر شیخ - یاور و پشتیبان پدر - ضمن تحصیل به ایشان هم یاری می رساند.

از همین زمان بود که با مشکلات طبقه محروم آشنا شد و گویی با خود عهد بست تا تمامی توان خود را صرف این قشر نماید .

 

دکتر علاوه بر این ، چون برادری دلسوز متعهدانه از سه خواهر و برادرش نیز نگهداری نمود تا هر یک با تحصیلات مناسب به مشاغل شریفی چون آموزگاری و خدمت در پرورشگاهها و خدمات انسانی دیگر اشتغال یافتند . همچنین برادر مرحوم دکتر به خدمت ارتش در آمد و خود نیز از آنجا که معتقد بود عاطفی ترین حرفه جهت یاری مردم پزشکی است همین شغل را بر گزید .

نقل است از ایشان بیمار قبل از احتیاج به درمان ، نیاز به پرورش روان دارد و در همین راستا با بیماران خود چنان صمیمی می گشت که بقول مراجعین دستش سبک می گردید و پس از خروج از مطب دکتر ، احساس می کردند که بسیاری از آلامشان کاسته شده است .

 

وی پس از اخذ درجه دکترا به خدمت سربازی احضار شد. سپس به ماکو و مراغه رفته و آنگاه در عزیمت به سیستان و بلوچستان و خدمت در آن منطقه موفق به تأسیس بیمارستان دولتی گردید تا مردم مستضعف آن دیار بتوانند از خدمات رایگان بهره ببرند .

دکتر پس از ازدواج از طریق ادراه تابعه ( بهداری ارتش ) به مشهد منتقل و در قالب همان دایره در کارخانه قند مشغول به خدمت شد.

محدودیت میزان خدمات رسانی، دکتر را بر آن داشت تا در نقاط محروم مشهد چندین مطب افتتاح کند . این مطبها ابتدا در میدان شهرداری امروز و سپس در نقاط محروم دیگری چون سرشور، فلکه برق و محله نوغان تاسیس شدند.

وی در پاسخ این سئوال دکتر حسین خدیو جم که می پرسد : چرا فقط در نقاط محروم مطب زده اید ؟ می گوید: چون مردم امکان آمدن به مطب مرا ندارند و ایاب و ذهاب ایجاد هزینه می کند لذا من به میان آنها رفته ام .

دکتر مرتضی شیخ 69 سال با عزت تمام در میان مردم زیست و با مردم خندید و با آنها بیشتر از آنها گریست . در رنجها التیامی به دردها بود و دست پر عطوفتش همیشه یاری بخش افتادگان بود .

 

حدود 10 سال پیش که به مشهد آمدم نام پزشکی را شنیدم که تقریبا همه آنها که او را می شناختند واز او به نیکی یاد می کردند.

گمان کردم که شاید پزشکی است که کارش خوب بوده و اخیرا" از دنیا رفته است .

کم کم با بیمارستان دکتر شیخ آشنا شدم که به یاد آن بزگوار نامگذاری شده بود.

مساله آنوقت برایمجالب تر شد که فهمیدم ایشان حدود 35 سال پیش از دنیا رفته و اکثر جوانان امروز اصلا" ایشان را ندیده اند.

و زمانی هم که سرگذشت ایشان را از افراد مختلف شنیدم علاقه و ارادت خاصی به ایشان پیدا کردم . علاقه ای که فرسنگ ها فاصله را در نوردید و باعث شد بدون هیچ چشم داشتی برای کسی که او را ندیده ام فیلم بسازم و ویژه نامه چاپ کنم.چرا که : مرد نکونام نمیرد هر گز!

دکتر شیخ یک پزشک مردمی بود البته معصوم نبود و بی شک همانند همه ما خطاهایی هم داشته است اما آنچه را که من می ستایم خوبیها و صفات منحصر به فرد اوست.

پزشکی که طبابت را فراتر از تجارت می دید.

و نمی دانم که اگر در این بود و زیرمیزی گرفتن پزشکان را می دید چه می گفت؟ او شخصیت خود را انچنان بالا و والا می دید که ابایی نداشت به جای ماشین آخرین مدل با موتور! در کوچه پس کوچه های شهر به عیادت بیماران بی بضاعت برود!

در چند جای شهر مطب می زند اما نه برای کسب درآمد بیشتر و شهرت فزون تر! بلکه برای راحتی بیماران کم‌بضاعت و دسترسی راحت تر به او.

با داروخانه قرار داد می بندد اما نه برای گرفتن پورسانت و درصد! بلکه برای پرداخت هزینه داروی بیماران بی‌بضاعت و کم درآمد. از کسبه قیمت کالاها را می پرسد اما نه برای خرید بهترین آنها بلکه برای انتخاب مناسب ترین و ارزان ترین آنها برای بیماران فقیر.

در مقابل همکارانش که به او برای گران کردن ویزیت ها فشار می‌آورند می ایستد و نهیب می‌زند که پس سوگندتان چه می شود و انصافتان کجا رفته است!

برای خود قبر خانوادگی آماده نمی کند و همانگونه که با مردم

 

نویسنده : بشری هاتف : ۱٢:٢٥ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٢/۱٤
Comments نظرات () لینک دائم

زمین خوردن در سالمندی

بنام خدا

با سلام و تبریک سال ١٣٩٠ به همه دوستان عزیز

امیدوارم سال خوبی را پشت سر گذاشته باشید و سال بهتری را در پیش داشته باشید. در سال گذشته سعی داشتم جواب دوستان عزیز که از بنده سئوالات تخصصی داشتند را تا حدودی بدهم. امیدوارم امسال هم توفیق این امر را داشته باشم.

در این بخش مطلبی را در مورد یکی از شایعترین مشکلات سالمندان یعنی افتادن و دلایل آن و عوارض و راههای درمان و پیشگیری خدمتتان ارائه می کنم.

مقدمه

مرز سالمندی ۶۵ سالگی است اما در ایران کسی که بالای ۶۰ سال باشد، سالمند محسوب میشود. آخرین آمارها نشان میدهند، در ایران ۷تا۷/۵ درصد جمعیت را سالمندان تشکیل میدهند. در بعضی استانهای کشورمان جمعیت سالمندان به ۹ درصد کل جمعیت آن استان نیز میرسد. بر اساس تعریف سازمان ملل متحد، کشوری که بیش از ۷ درصد کل جمعیتش سالمند باشند، کشور سالمندی به حساب میآید. بنابراین زنگ خطر برای ایران زده شده است. در ۵ تا۱۰ سال آینده ، جمعیت سالمند کشور افزایش مییابد و مسئله مهم ما، مسئله سالمندی خواهد بود. در سالمندان بیماریهای قلبی -عروقی در بیشتر کشورهای جهان، مقام اول را دارند و پس از آن سالمندان بیشتر با انواع سرطانها دست و پنجه نرم میکنند. در برخی از کشورها نیز ناتوانیهای ناشی از حوادثی مانند زمین خوردن درمقام دوم پس از بیماریهای قلبی - عروقی قرار میگیرند.

 

 اگر سالمندان آموزش ببینند که خودشان مراقب خودشان باشند، قدمی مهم در حفظ سلامتشان برداشتهاند. سالمندی مساوی بیماری نیست. اگر سالمند دست یا پایش درد میکند، علتش سالمندی نیست بلکه علتی دارد که باید آن را بررسی و برطرف کرد. سالمندانی که با معاینات روتین سالمندی ۵ ارگان بدنشان را چک کنند، سالمندان سالمی خواهند بود. این ۵ ارگان شامل بینایی، شنوایی، تعادل (اسکلتی- عضلانی- عصبی)، بهداشت دهان و دندان برای تغذیه سالم و سیستم مغزی و حافظه است. فرزندان نیز باید به این نکته توجه کنند که اگر پدر و مادر سالمندشان دچار درد و ناراحتی میشود،علتش سالمندی نیست بلکه دلیل دیگری دارد که باید با کمک پزشک و فیزیوتراپیست آن را شناسایی و برطرف کرد.

 

تعریف افتادن (Falls) در سالمندی

اتفاقی که نتیجه آن قرارگرفتن ناخواسته فرد بر روی زمین یا دیگر  سطوح پایین تر است که به علت کاهش هوشیاری، حملات ناگهانی صرع یا پارزی و سکته نباشد (Tinetti 1988).

تعریف علمی آن این است که Falls در نتیجه حرکت کردن center of mass خارج از محدوده   base of support است (Shumway-cook 2007)  .

شیوع Falls

Mortality

حداقل یک سوم افراد مسن بالای 65 سال در سال دچار زمین خوردگی می‌شوند. 3/2 علتهای مرگ ناشی از تصادف مربوط به زمین خوردن سالمندان است. در آمریکا 72% مرگناشی از افتادن در 13% افراد بالای 65سال رخ می دهد.25% مرگ میر ناشی از Falls در 6 ماهه اول رخ می دهد   (Gerberding 2008, O’Loughlin 1993).

 

 

شکل 1: شیوع falls در سنین مختلف

morbidity

. آسیبهای ناشی از زمین‌خوردن شامل شکستگی لگن  و استخوان ران(1%) و کوفتگی عضلات این ناحیه و شکستگی مهره‌های کمری و ساعد است. علاوه بر این یک بار زمین خوردن ممکن است باعث ایجاد نگرانی و ترس از راه رفتن و از دست دادن اطمینان شخص به خود گردد و فرد به خاطراین ترس حاصله زمین‌گیر شود.

شایعترین محل زمین خوردن در بیرون ازخانه و بعد در سطوح لغزنده است که در شکل 2 تقسیم بندی آن آورده شده است.

 

شکل 2: شایعترین محلهای falls

آسیبهایی که در اثر افتادن ایجاد می شوند در صورت شدید بودن نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد که این امر با افزایش سن بیشتر لازم میشود. شکل 3 این مسئله را بخوبی نشان داده است.

 

شکل 3: ارتباط سن و رجوع به بیمارستان به علت falls

شیوع Fallsدر افراد پیر نشان می دهد که از نظر درصد افتادنها یا افتادنهای شدید و شکستگی بعد از آن می توان نتیجه گرفت که منزل نسبت به محیط خانه سالمندان و بیمارستان از شیوع کمتری برخوردار است (جدول1)(Lord 2001).

 

تغییرات طبیعی بدنبال افزایش سن                                                                                         

—            Neurologic

—            Increased reaction time

—            Decreased righting reflexes

—            Decreased proprioception

—            Vision Changes

—            Decreased accommodation & dark adaptation

—            Decreased muscle mass

—             changes of Gait

—            Slower gait

—            Decreased stride length and gait speed and arm swing

—            Forward flexion at head and torso

—            Increased flexion at shoulders and knees

—            Increased lateral sway

—            Instability with eyes closed

—            Double support time increases  (Reed 1998)

بر همین اساس بالارفتن سن یک فاکتور تشدید کننده بروز افتادن است.

تفاوت بین افراد سالمندی که سابقه زمین خوردن دارند(faller)وآنهایی که ابقه زمین خوردن ندارند(non-faller)

 faller نسبت به non-faller در برابر تستهای Postural stress توانایی ضعیف تر دارند یعنی خطای بیشتری در حفظ ثبات پوسچرال دارند.

قدرت عضلانی کوادر افرادی که multiple fallers هستند بطور مشخص کمتر از non multiple fallers است. البته زمانی که از لحاظ سنی کنترل می شوند تفاوت معنادار نمی شود.

عدم تقارن قدرت عضلانی در اندام تحتانی در افراد fallerبیش از افرادnonfaller است.

در افراد faller کنترل طرفی بطورمشخص و برجسته تر دچار اختلال شده است ( Makizako 2009, Ray 2008).

ضریب تنوع پذیری Reaction-time and stride-length در verbal fluency dual-task در افراد recurrent fallers بیشتر از non-recurrent fallers است ((Reelick 2010

Risk factors

عوامل خطرزا در بروز falls را می توان به دو دسته کلی تقسیم کرد: 1) عوامل داخلی که مربوط به تغییرات و عللی است که در خود فرد بوجود می آید و او را مستعد افتادن می کند. 2) عوامل خارجی که مربوط به محیط بیرون فرد می شود که زمینه را برای افتادن محیا می کند(Ellis 2008).

Intrinsic (Personal) factors

—            Aged (over 65 years)

—            Female

—            Low mobility or fragility

—              lower extremity weakness, and poor grip strength

—            Functional impairments - limited Activities of Daily living (ADL)

—            Poor gait and balance

—            Low body weight

—            Cognitive impairment or dementia

—            Chronic illness

-         Parkinson disease,

-         visual difficulties,

-         stroke,

-         hypertension,

-          urinary incontinence

-         Chronic Musculoskeletal Pain

—            Psychoactive medication

-         - tranquilizers or antidepressants  

—            Previous falls

—            Heavy drinking

Extrinsic or Environmental Factors

—            Polypharmacy –  استفاده همزمان چندین دارو

—            Home hazards

—            سر وصدا و شلوغی

—            نور کم مخصوصا در پله ها و راهروها

—            عدم بکارگیری وسایل ایمنی مناسب در حمام( مانند میله برای گرفتن بر روی دوش)

—            کفش

—            خیابان های شلوغ یا پیاده روهای سربالایی

بعضی از عوامل که برشمردیم ارتباط قوی تری با احتمال بروز falls دارند و بعضی ها رابطه ضعیف تری دارند. پیرو مطالعات مختلف میزان قدرت این ارتباطات بدست آمده که در جدول 1 و 2 و3 آورده شده اند.

 

 

 

این مسئله که چرا افتادن فرد را مستعد دوباره افتادن می کند مربوط به سیکل معیوبی است که با یکبار افتادن شکل می گیرد و با ناتوان کردن و ترساندن فرد از تکرار افتادن او را مستعد recurrent falls  میکند ( شکل4).

 

 

 

 

 

 

 

FALL RISK ASSESSMENT

از آنجاییکه فاکتورهای مختلفی در بروز  falls   دخیل هستند بنابراین در ارزیابی آن نیز باید جنبه های مختلف مورد بررسی و دقت قرارگیرند. در ارزیابی multifactorial  falls نکات زیر مورد بررسی قرار می گیرند(Savoie 2006, Gerberding 2008 ):

—            identification of falls history

—            gait, balance and mobility, and muscle weakness

—            Timed ‘up and go’ test

—            Berg balance scale

—            Dynamic gait index

—            Gait speed is a good predictor of physical performance mortality and falls osteoporosis risk

—            the older person’s perceived functional ability and fear relating to falling

—            visual impairment

—            cognitive impairment and neurological examination

—            urinary incontinence

—            home hazards

—            cardiovascular examination and medication review

—            Orthostatic blood pressure measurement

Foot disabilities

آقای Lord و همکارانشان در سال 2003 پروتوکل ارزیابی بنام Physiological Profile Assessment (PPA) ارائه کردند که به کمک آن هم می توان میزان ریسک افتادن افراد و هم میزان بهبودی و دور شدنشان از خطر افتادن را بدنبال برنامه توانبخشی را تخمین زد. در این پروتوکل بر اساس 5 فاکتور اصلی دخیل در تعادل افراد که بعنوان ریسک falls  از اعتبار بالایی برخوردار است انتخاب شده است و تست آنها توسط ابزارهای تخصصی آنها انجام می شود. 5 فاکتور مورد نظر و تستهای آنها در شکل5 آورده شده است(Lord 2003).

                                                 

Visual and visual field dependence tests: (A)

high- and low-contrast visual acuity, (B)

contrast sensitivity, (C) visual field dependence.

شکل 5: تستهای مختلف برای سنجش میزان ریسک falls

محققین برای درجه گذاری بر روی افراد یکسری تحقیقاتی انجام دادند و با بررسی گروههای بزرگی از سنین مختلف reference range  را معرفی کرده اند که بر اساس آن هر فردی با رنج میانگین نرمال سن و جنس خود و سن و جنس جوان  مقایسه می شود.

به عنوان مثال شکل6 مربوط به داده های یک خانم 79 ساله است که امتیاز آن در قبل و بعد از دوره های درمانی مشخص شده است و میزان پیشرفت آن و کم شدن ریسک falls قابل مشاهده است.

      شکل 6: مقایسه نتایج ریسک falls قبل و بعد از مداخلات

FALL PREVENTION

مطالعات زیادی در مورد روشهای مختلف کاهش ریسک و تعداد افتادن انجام شده است.بطور کلی می توان روشهای موثر جلوگیری از falls را بصورت زیر دسته بندی کرد(Gillespie 2009, National Collaborating Centre for Nursing and Supportive Care 2004, NICE 2004, Tinetti 2003, Ellis 2008

. Gerberding 2008, . Chang 2004):

environment/assistive technology

Medication (withdrawal, dose reduction or increase, substitution, provision),

exercises

multifactorial

psychological interventions

surgery

management of urinary incontinence

fluid or nutrition therapy

social environment

interventions to increase knowledge

 

environment/assistive technology

3 محل اصلی که ریسک بیشتری برای falls دارد شامل پله های بیرونی برای رسیدن به همکف، پله های درون منزل برای رسیدن به طبقه بالاتر و سطوح ناامن حمام می باشد.

یکسری توصیه هایی به منظور کاهش ریسک افتادن در ارتباط با محیط ارائه شده است. به عنوان مثال به موارد زیر می توان اشاره کرد.

·         از انجام کارهائی که همراه با خطر سقوط می‌باشند مثل بالا رفتن از نردبان اجتناب گردد.

·           از پوشیدن کفش و دمپائی‌هایی که خطر لیزخوردگی دارند اجتناب گردد. (مثلاً دمپائی ابری روی سطوح سرامیک مرطوب لیز می‌خورد).

·           حمام خطرناک‌ترین محل منزل است در زیر دوش حمام از کفی‌های پلاستیکی عاج‌دار استفاده گردد.

·           کف حمام باید دارای پوشش غیرلغزنده باشد.

·          در صورت اشکال در ظرفشوئی یا لباسشوئی و نشت یا ریختن آب در کف آشپزخانه بهتر است آن را فوراً تمیز کرد . وجود آب در سطح آشپزخانه باعث لیزخوردگی می‌شود.

·           بهتر است از فرشهائی که الیاف آنها بلند است یا به مرور زمان لیز شده‌است استفاده نشود.

·          ریشه‌های اطراف فرش می‌تواند باعث زمین خوردن شود آنها را باید زیر فرش قرار داد.

·           از قالیچه‌های کوچک که به علت اتکای کم احتمال دارد در زیر پا لیز بخورد استفاده نشود.

·           در نقاطی که خطر سقوط زیاد است مثل حمام، دستشوئی و پله‌ها از دستگیره استفاده شود. برای این کار می‌توان لوله‌های آب را به دیوار وصل کرد.

·          از توالت فرنگی استفاده شود (بلند شدن ناگهانی می‌تواند باعث زمین خوردن شود. کوتاهی توالت نیز می‌تواند باعث زمین خوردن شود).

·           در صورت زیاد بودن خطر ایستادن در حمام می‌توان از دوش سیار و یک صندلی حمام استفاده کرد.

·           ارتفاع تخت باید به اندازه ارتفاع پا تا کشکک زانو باشد (ارتفاعی حدود 45 سانتیمتر معمولاً ارتفاع مناسبی است).

·           از تشکهائی که کناره آنها نرم شده استفاده نگردد چون ممکن است باعث افتادن از تخت شوند.

·           از صندلی های کوتاه استفاده نشود ارتفاع صندلی باید حدود 40-35 سانتیمتر باشد. صندلی باید دسته‌دار باشد و دسته صندلی تا  محل نشستن حدود 18 سانتیمتر ارتفاع داشته باشد همچنین دسته صندلی 5 سانتیمتر جلوتر از پایه آن باشد.

·           قفسه وسایل مخصوصاً در آشپزخانه نباید بسیار بلند یا بسیار کوتاه باشد.

·           دمای پائین اتاق ممکن است باعث کاهش دمای بدن و به دنبال آن زمین خوردن گردد. دمای اتاق را در زمستان در حدود 22 درجه سانتی‌گراد باشد.

·         درهوای سرد هنگام بیرون رفتن از منزل لباس کافی پوشیده شود.

·          سعی شود محیط زندگی کاملاً منظم باشد.

·          انجام یک برنامه منظم ورزشی جهت تقویت عضلات ضروری است .

·           حاشیة پائین چارچوب در اتاق محل شایعی برای زمین‌خوردگی است بهتر است آنها را بر چسب یا رنگ قرمز مشخص کرد.

·           مبلمان و وسایل به نحوی چیده شوند که حداقل خطر برخورد وجود داشته باشد.

·           اسباب بازی بچه‌ها روی زمین عامل مهمی در زمین‌خوردگی است.

·           تلفن در جائی قرار گیرد که سیم آن باعث زمین خوردن نشود.

·           از گذاشتن وسایل و ظروف روی زمین خودداری گردد.

  از تغییر دکوراسیون مکرر مبلمان و میز و صندلی پرهیز شود.

·         نور کافی در پله‌ها استفاده شود.

·          سعی شود پله‌ها مفروش شوند.

·          فرش به کار رفته (مثلاً موکت) حتماً چسبندگی کافی به سطح زیرین داشته باشد.

·          از فرش‌های نقش‌دار استفاده نشود.

·            کلید برق باید هم در ابتدا و هم در انتهای پله‌ها باشد . (از کلید رابط استفاده شود.)

·          بهتر است لامپهای کوچکی هنگام شب در ابتدا و انتهای پله روشن باشد.

·          از مفروش کردن پله با سطوحی که درخشندگی دارند اجتناب گردد.

·            اگر نور پنجره‌ به پله ها می‌تابد نور با استفاده از پرده کنترل شود تا باعث ایجاد درخشندگی نشود.

·            لبه پله‌ها با رنگ مشخصی رنگ آمیزی گردد یا از یک لایه چسب محکم و مشخص در لبه پله استفاده شود.

·            در  فروشگاهها حتی‌الامکان از پله برقی استفاده نشود (پله برقی یکی از علل شایع زمین‌خوردگی افراد سالمند است).

·          همیشه و در همه جا (منزل، اداره، فروشگاه) دست به نرده‌های اطراف پله‌ها تکیه داده شود.

 در صورت وجود درد در زانو یا پا در بالا رفتن از پله ابتدا پای سالم را در پله بالاتر قرار داده و بعد پای دردناک را و هنگام پائین آمدن از پله ابتدا پای دردناک را پائین قرا داده و سپس پای سالم پائین گذاشته شود.

بر اساس 5 مطالعه بر روی 2610 فرد سالمند، مداخلات home safety برای کاهش ریسک و تعداد falls نتیجه معناداری نداشته است مگر در افرایکه اختلالات شدید بینایی و high risk باشند (Campbell 2005) .

Assistive device

استفاده از وسایل کمکی مثل کفش مخصوص، عصا، واکر، پد محافظ مفصل ران از مواردی هستند که مطالعه علمی در مورد آنها صورت گرفته است. در مورد رد یا قبول این وسایل دلایل مختلفی ذکر شده است. بسیاری مطالعات بر این مسئله تاکید دارند که وسایل کمکی اعتماد به نفس فرد سالمند را بالا میبرد و ترس اورا کم می کند در نتیجه استقلال فرد بیشتر میشود. بعضی دیگر به این مسئله اشاره دارند که استفاده از وسایل کمکی ریسک افتادن را بالا می برد و در نتیجه تحقیقاتشان آنرا اثبات کرده اند. دلیل این تناقص در روش استفاده از وسایل کمکی است. چنانچه وسیله کمکی درست قرار نگیرد و شل و نامیزان باشد خود باعث اختلال در تعادل و حس عمقی و افزایش sway سالمند می شود. در حالیکه استفاده درست و مناسب از وسایل کمکی می توان خطر افتادن را کم کند Aminzadeh 1998. Dean 1993, ).

در یک مطالعه بر روی 1801 فرد سالمند، استفاده از پد محافظ مفصل ران را آزمایش کردند و نتیجه بیانگر کاهش 80% ریسک افتادن بود(0.4% of falls versus 2.4% resulted in hip fracture) هرچند پذیرش استفاده از آن در بین عموم پایین بود(Garfinkel 2008).

Medication

در مطالعات مختلف میزان تاثیر داروهای مختلف آرامبخش بر افزایش falls در سالمندان بررسی شده است به عنوان مثال استفاده از داروی benzodiazepine در بروز falls را تشدید می کند.

odds ratio for the association between benzodiazepines and falls

1.40 (1.11-1.76) in cohort studies

2.57 (1.46-4.51) in case control studies

         1.34 (0.95-1.88) in cross sectional studies

از طرف دیگر قطع استفاده از این دارو باعث کم شدن بروز falls می شود چنانچه در مطالعه ای بر روی 93 نفر قطع داروی benzodiazepine، ورزش ، استفاده هر دو مداخله مورد بررسی قرار گرفت و بعد از 44 هفته نتایج حاکی از کاهش تعداد falls از 1.16 به 0.52 بود. بین گروه ورزش و قطع دارو هم تفاوت معنادار دیده نشد(Campbell 1999).

همانطور که می دانیم پوکی استخوان معضلی است که سالمندان را تهدید می کند بر همین اساس مطالعات مختلف ارتباط این مسئله را با بروز falls بررسی کرده اند. با مراجعه به بخش رسیک فاکتورها مشاهده می کنید که ارتباط معناداری بین پوکی استخوان و بروز falls دیده نشده است و در مطالعاتی هم که افراد را تحت درمان با ویتامین D قرارداده بودند هیچکدام از تعداد falls، ریسک آن و ریسک شکستگی کم نشده بود(Bischoff –Ferrari 2009). البته در افرادی که calcitriol استفاده می کردند تعداد falls کم شده بود و در افرادی که Alfacalcido مصرف می کردند بطور مشخص تعداد افرادیکه دچار شکستگی می شدند کم شده بود(Dukas 2004).

   Exercise

   بیشترین تحقیقات در مورد مداخله ورزش برای کم کردن ریسک falls انجام شده است . حدود 43 trials بیانگر تاثیرگذار بودن این روش می باشد(Gillespie 2009, Williams 2010, Clemson 2010, Day 2002, Chang 2009

). ورزش در سالمندان یا بطور گروهی یا تک نفره و در منزل داده می شود. ورزشها یا تحت نظارت متخصص انجام می شود یا بدون نظارت متخصص. از انواع ورزشها می توان به مهمترین ها اشاره کرد که شامل: Gait, balance, functional training, Strength /resistance training, Flexibility (Tai Chi, dance etc),General physical activity Endurance , Other میباشند.

4 گروه کلی از ورزشها را می توان جداگانه بررسی کرد.

نتایج تحقیقات نشان داده اند که  Combined exercise  same Home-based exercises که ترکیبی از ورزشهای کشش، قدرتی، تعادلی است در  2492 participants, 17 trialبطور معناداری هم باعث کاهش تعداد و هم ریسک falls می شود. البته تفاوتی از نظر نتیجه بین افراد با ریسک بالا و پایین مشاهده نشده است. در گروه ورزشهای Tai Chiکه باز هم ترکیبی از ورزشهای قدرتی و تعادلی است هر دو مورد تعداد و ریسک افتادن مانند قبلی کاهش می یابد. gait, balance or functional training بطور مشخص تعداد بروز falls را کاهش می دهد اما ریسک آن را کاهش نمی دهد. Strength/resistance training در کاهش تعداد و ریسک falls ناموفق است. مطالعاتی هم تمرینات مختلف را با هم مقایسه کرده است که در مجموع تفاوت معناداری بین تمرینات نیست مگر اینکه به آنها تمرینات تعادلی اضافه گردد. نتیجه گیری کلی از مطالعات ورزشی حاکی از این است که در صورت استفاده از تمریناتی که بر روی تعادل و power افراد تاکید داشته باشد می توان امیدوار بود ریسک و تعداد falls کاهش می یابد.

MULTIFACTORIAL INTERVENTION

از آنجا که فاکتورهای زیادی در بروز falls دخیل هستند محققین از مداخلات multifactorial استقبال کردند. انواعی که در تحقیقات استفاده شده است شامل:

Ø      Exercise + vitamin D

Ø      exercise+ individualized fall prevention advice

Ø      Exercise+ education+ risk assessment

Ø      Exercise + education+ home safety

Ø      Exercise + nutrition+ calcium vitamin D

نتایج 15 مطالعه معتبر بر روی 8141 نفر نشان داده است که این گونه مداخلات تعداد falls را کاهش می دهد اما ریسک آن را کاهش نمی دهد. همچنین در یک مطالعه systematic review که 19 مطالعه در این زمینه را آنالیز کرده است، بیان می دارد که مدارک کمی در دفاع از موثر بودن مداخلات multifactorial در جلوگیری از falls و عوارض بعد از آن وجود دارد. شاید دلیل آن نامتناجنسی مطالعات باشد.

مداخله مناسب آن است که از لحاظ مواردیکه بکار می رود، روندی که طی می کند و گروه هدف درست انتخاب شده باشد. در مداخلات Multifactorial که ورزش مخصوصا تعادلی وجود داشته باشد تاثیر مشخص بر کاهش falls می گذارد اما اگر این مورد نباشد و موارد دیگر مثل اصلاح و ایمن سازی منزل، اصلاح ضعف بینایی و مداخلات دیگر پزشکی، آموزش و غیره داده شود ولی ورزش داده نشود تفاوت معنادار در بهبود بروز falls را باعث نمی شود(Beling 2009,Day 2002 ). در مطالعه ای هم مداخلات مولتی فاکتوریال را در 3 شرایط مختلف بدون کنترل و پیگیری مربی و پرستار، فقط در زمان ورزشها تحت نظارت فیزیوتراپ باشد و گروه آخر پرستار همیشه در دوره 18 ماه مداخله و پیگیری همراه سالمند باشد انجام شد و نتیجه نشان داد که متناسب با میزان درگیری پرستاران در همراهی سالمند نتیجه دوره درمانی بهتر می شد. این مطالعه مسئله کاهش هوشیاری و انگیزه لازم سالمند را در عدم تاثیرگذاری مداخلات مولتی فاکتوریال دخیل می داند(Szczerbinska 2010).

Fear of Falling

همانطور که قبلا اشاره شد از عوارض falls ترس از افتادن دوباره است. بنابراین سالمند فعالیت خود را محدود می کند و متعاقب آن قدرت و توانایی او کاهش می یابد و زمینه برای افتادن دوباره فراهم می شود. اما گاهی هم سالمند قبل از اینکه سابقه افتادن داشته باشد ترس از افتادن را دارد. حال برای اینکه بدانیم کدام ایجاد کننده دیگری است مطالعه در سال 2002 را مرور می کنیم. در این مطالعه falls و Fear of Falling را بعنوان دو متغیر مستقل در نظر گرفتند و دیگری را به آن در 2212 نفر سنجیدند. نتایج نشان دادند که هر دو اینها می توانند مستقلا دیگری را باعث شوند (friedman 2002). البته عواملی در تشدید ترس از افتادن دخیل هستند که شامل: older age and Women with a history of stroke, lower  personal mastery, General Health Questionnaire score, taking four or more medications and poor dynamic balance are associated with and predicted  fear of falling  می باشند.

 

 

شکل : ترس از افتادن هم مانند افتادن باعث کاهش قدرت و بالانس و دوری از جامعه و فعالیت می شود و متعاقبا افزایش ریسک falls و کاهش کیفیت زندگی می شود.

مداخلاتی که برای کاهش ترس از افتادن استفاده می شود بیشتر بر مبنای آموزش و تغییر رفتار است هرچند مداخلاتی که در کاهش falls هم وجود دارد برای کم کردن ترس از افتادن هم بکار می رود.

—            education

—            environmental safety considerations

—            discussion of risk-taking behaviors

—            assertiveness training

—            physical fitness (Zijlstra 2007)

 اگر می توانستم ppt مطالب فوق را هم اضافه می کردم که متاسفانه بلد نیستم اما اگر کسی خواست برایش می فرستم.


خار پاشنه

بنام خدا

سلام به دوستان و خوانندگان عزیز

سال جدید را به همه شما و همه ایرانیان تبریک می گویم وامیدوارم این سال برای همه خوش یمن و پربرکت باشند و همه در سلامت کامل روزگار بگذرانند.

متاسفانه بنده به علت مشغله های زیاد وقت لازم برای ارائه مطالب ندارم و تنها کاری که از دستم بر می آید این است که به سئوالات دوستان پاسخ بدهم آن هم به تاخیر که از همه پوزش می طلبم.

اما خوب دوست داشتم مصادف با سال جدید و به عنوان قدردانی ازتوجه دوستان و خوانندگان عزیز مطلبی که بسیار شایع هم هست را کمی توضیح بدهم.

همانطور که می دانید امروزه به علت زندگی ماشینی و عدم تحرک مناسب و تجمل گرایی خیلی از ارزشها از بین رفته است. اینکه ما از پیاده روی پرهیز می کنیم ( البته در شهری مثل تهران همان بهتر که پیاده روی نکنیم!!!) و در انتخاب کفش فقط به زیبایی و به مد بودن یا به قیمت توجه می کنیم داشتن عارضه ای مثل خار پاشنه دور از واقعیت نیست.

برای داشتن پایی سالم و به دنبال آن ستون فقرات سالم و در کل تنی سالم پیاده روی به اندازه با کفش مناسب از ملزومات است البته به شروطی که در ذیل می گویم.

  1. اگر شما فرد جوان و سرحالی هستید باید از صحیح بودن قوس کف پا و انحنای زانویان مطمئن شوید ( مطالب  مورد نظر در قبل ارائه شده است).
  2. از اختلاف طول دو اندام نرمال برخوردار باشید
  3. عضلات خوب و متقارنی داشته باشید نه اینکه یکطرف قوی و طرف دیگر ضعیف باشد.
  4. راستای قامتتان هم خوب باشد یا حداقل قوس کمرتان صاف نشده باشد یا قوز زیاد در پشت نداشته باشید.
  5. اگر قوس کمرتان بیش از حد است اما عضلات شکمی قویدارید اشکالی ندارد.
  6. سیستم قلبی عروقی و تنفسی شما خوب کار می کند و عارضه ای از آن جهت ندارید.
  7. عضلات کوتاه مخصوصا پشت ساق و پشت ران ندارید
  8. اگر فرد مسنی هستید متناسب با سنتان فاکتورهای فوق را باید داشته باشید در ضمن آرتروزپیشرفته زانو و مچ پا نداشته باشید.
  9. حال که می خواهید پیاده روی کنید باید کفشی بپوشید که کف خارجی سفتی داشته باشد. کفی داخل نرم باشد . اگر قوس کف پا صاف است یک برجستگی نرم و خفیف در زیر قوس داخلی پا داشته باشد. پنجه پا نباید آنقدر تنگ باشد که انگشتان را فشار دهد. پاشنه کفش نباید تخت باشد و بهتر است بین ٢ تا ۵ سانت باشد.

این نکاتی است که اگر رعایت کنیم پیاده روی در یک هوای پاک آنقدر لذت بخش خواهد شد که هیچگاه آنرا ترک نمی کنیم.

حال چرا خار پاشنه بوجود می آید؟

فکر کنم جواب آنرا بدانید. چون بدلیل راه رفتن زیاد بدون رعایت کردن نکات فوق و یا بی تحرکی عضلات پشت ساق انعطاف پذیری و قدرت مناسب را ندارند و فشارهایی که به نیام کف پا وارد می کنند مخرب است و باعث کشیدگی و پارگیهای ظریف در آن میشوند و فاز التهابی به دنبال آسیب یکسری موادی را در منطقه آسیب جمع می کند که باعث سفت تر شدن و کوتاهتر شدن فاشیا و در نتیجه آسیب بیشتر میشود . آنقدر این سیکل معیوب تکرار می شود که در یک عکس رادیولوژی شکل خار پیدا می کند.درد در هنگام راه رفتن و در اثر شدت و موارد حاد حتی در استراحت فرد را بی طاقت می کند.

برای درمان چکار کنیم؟

شاید در شروع با تجویز پزشک مصرف داروهای ضد التهابی و ژل پیروکسیکام ضروری باشد.

بعد تحت نظر فیزیوتراپیست باید فاشیا را به طول اولیه برگرداند و انعطاف پذیری و قدرت عضلات پا اصلاح شود و یکسری ورزشها و تمرینات مناسبیرا شما در منزل انجام دهید و با تهیه کفش مناسب و اطلاح الگوی راه رفتن به درمان قطعی نزدیک شوید.

امیدوارم مطالب فوق مفید باشد.

http://www.healthscout.com/ency/68/224/main.html

http://heelspurs.com/index.html

http://www.foot.com/info/cond_heel_spurs.jsp

 

نویسنده : بشری هاتف : ٩:۱٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/۱۸
Comments نظرات () لینک دائم

انگشست شست کج

بسمه تعالی

سلام به دوستان و خوانندگان عزیز

از اینکه مطلب جدیدی نمی نویسم عذر مرا بپذیرید اما تا حالا اگر سئوالاتی می شد دیر یا زود پاسخ می دادم.

البته قرار بود در مورد چند مشکل مطلب کلی بنویسم که متاسفانه نمی شد.

در این قسمت در مورد شست کج مطالبی را عرض می کنم

دوستان عزیز با توجه به اینکه انگشتان بصورت بند بند هستند و مثلا انگشت شست پا از 2بند تشکیل شده و به کناره های آنها تاندون عضلات می چسبد، عادات نامتقارن و کفش نامناسب یا اتصالات مختلف عضلات به استخوانها باعث تغییر تراز انگشت می شود که به آن مال الایمنت می گویند.

اولا کجی شست پا تا زمانی که درد و ناراحتی ایجاد نکرده مشکل قابل چشم پوشی است مگر از جنبه ظاهری

دوما در بعضی افراد به علت ژنتیکی مستعد کجی انگشت هستند و کاری نمی شود کرد

سوما استفاده از کفشهای نوک تیز که انگشتان را به هم می فشارد باعث بروز این مشکل می شود

بنابراین برای جلوگیری و درمان کج شدن انگشت شست کارهای زیر مفید است:

  1. پوشیدن کفشهایی که جلوی کفش پهن است.
  2. باز کردن و دور کردن انگشتان پاها مانع از ضعیف شدن عضلات مربوطه و رفتن شست به داخل می شود
  3. قرار دادن یک پد نسبتا حجیمی که مابین انگشست شست و کناری آن قرار گیرد و مانع داخل رفتن انگشت شست بشود.
  4. انجام ورزشهایی مانند دویدن و لی لی رفتن نیز به تقویت عضلات پا و کم شدن کجی کمک می کند.
  5. در صورت دردناک شدن ژل پیروکسیکام و سالیسیلات به موضع ورم کرده و ملتهب شده بمالید .کمپرس سرد هم مفید است.

امیدوارم مطلب مفیدی باشد و بتوانم باز هم به سئوالات شما پاسخگو باشم

سلامت و موفق باشید

در این روزهای نورانی التماس دعا

 


انگشت ماشه ای

بنام خداوند مهربان

با سلام خدمت همه دوستان و خوانندگان عزیز

در این قسمت می خواهم به سئوال دوستی در مورد گیر کردن انگشت پاسخ بدهم.

شاید بعضی از شما با افرادی مواجه شدید که انگشتشان در خم و راست شدن گیر می کند و گاهی همراه با درد است و بمرور خشکتر می شود بطوریکه اگر خم شد بسختی و با درد باز می شود و یا برعکس.

به این مشکل انگشت ماشه ای یا trigger finger می گویند.در این اختلال بخشی از تاندون یا غلاف آن ملتهب و متورم می شود یا در اثر یک ضایعه بمرور انعطاف پذیری و نرمی خود را از دست می دهد و در حرکات انگشت که باید تاندون براحتی از دورن تونلهای نیامی رد شود ، عبور نمی کند و گیر می کند. بمرور چسبندگی و سفتی بیشتر شده و حرکت سخت تر می شود.

نمایی ار قرقره ها و نیامهای انگشت که تاندون عضلات انگشت از آنها رد می شود

 

 

نمایی از گیر افتادن تاندون عضلات انگشتان در اثر بزرگ شدن و متورم شدن در نیام روی آن که مانع صاف شدن انگشت می شود.

اما نکاتی که شما عزیزان باید رعایت کنید

  • نگذارید زندگی روزمره و کاری شما انگشتان و مچ دست شما را سفت کند یعنی حتما سعی کنید مفاصل دست شما در طول روز در کل دامنه طبیعی خود حرکت کند و اگر هم  اینطور نیست حتما با کشش و بردن انگشتان و مچ خود به دامنه های انتهایی آنها از نرم و متحرک بودنشان اطمینان حاصل کنید.

 

  • عادت بد انگشت شکاندن که صدایی هم از آن در بیاید مقدمه این مشکل است پس حتما آنرا ترک کنید

 

  • در صورتی که بر اثر اتفاقی انگشتان یا تاندونهای اصراف مچ دست شما کشیده شد حتما اصولی را که در حمایت از کشیدگی تاندون در مبحث شانه گفتم را برای این مورد هم رعایت کنید.

 

  • از همان مراحل اولیه که احساس کردید حرکات انگشت شما گیر دارد بفکر درمان باشید و نگذارید مشکل اضافه شود چون اینگونه هم زودتر و با درد کمتر به درمان قطعی می رسید وگرنه با بزرگ شدن مشکل دردسر شما و تراپیست بیشتر می شود.

 

  • بهترین درمان ریلیز گره ایجاد شده در تاندون یا غلاف آن است و باید از موبیلیزیشن تاندونی در مراحل بعدی درمان استفاده کرد بی حرکت کردن انگشت و اسپیلنت بستن نمی تواند درمان موثری باشد مگر در مرحله حاد ضایعه. در مراحل بعد هم تقویت عضلات درگیر و متحرک نگاه داشتن آن برای بالا بردن قدرت لیگامانهای و بافتهای نرم منطقه از اهمیت خاصی برخوردار است که این مراحل درمانی باید زیر نظر فیزیوتراپیست دنبال شود.

موفق و سلامت باشید

 

نویسنده : بشری هاتف : ۱۱:٠۸ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٧/۱۱/٢٢
Comments نظرات () لینک دائم

شانه محدود

بسمه تعالی

سلام به همه دوستان و خوانندگان گرامی

همانطور که قبلا برایتان نوشتم مشکلات شانه از پیچیده ترین اختلالات اسکلتی عضلانی است و از جوانان تا افراد مسن انواعی از مشکلات آن را تجربه می کنند. شانه محدود بیشتر در افراد مسن دیده می شود. شکایت اصلی این افراد ناتوانی در بالابردن شانه به بالای سر و محدود شدن کارایی شانه و درد و خشکی است.

این مشکل همان شانه خشک یا frozen shoulder است.

در اینجا نمی خواهم توضیح بدهم که چگونه این مشکل بوجود می آید یا پاتوفیزیولوژی و علایم پاراکلینیکی آن چیست. بیشتر هدفم بیان ساده علامات و توضیح مقابله و حتی پیشگیری از بروز آن است.

شانه محدود نوعی آسیب در نظم مفصلی و عضلانی شانه و آرتروز آن است، در مطالب گذشته توضیحات مفیدی در مورد عواملی که باعث آرتروز و مراحلی که در یک اختلال اسکلتی و عضلانی رخ می دهد و سپس کارهایی که در درمان و اصلاح آن مفید است بطور کلی در مورد ستون فقرات و آرتروز و پوسچر ارائه شده است . بنابراین بجای توضیح مکررات به موارد مربوط به این مشکل می پردازم.

این افراد مبتلا باید بدانند که یکسری عضلات آنها ضعیف شده و یکسری کوتاه شده است و اگر اصلاح نشود با هیچ دارو و جراحی و مسکنی و یا حتی بستن و کار نکشیدن از ان نمی توانند سلامتی شانه خود را برگردانند. پس دریافت درمانهای صحیح و کارامد فیزیوتراپی ضروری است. بی اعتنایی به این مشکل هر روز مشکل آنها را پیچیده تر و سخت درمانتر میکند، پس راه گریزی نیست. واقعا صادقانه می گویم که هر چه زودتر به فکر درمان باشند زودتر و بهتر نتیجه می گیرند .

اگر در ابتدای مشکل باشند بیشتر مفصل آنها صدا می دهد و حرکات چرخشی کامل با کمی سفتی همراه است در حالیکه هنوز درد و محدودیت حرکت ندارند. این حالت کم کم به خشکی در اطراف مفصل شانه و ناتوانی در یکسری امور نادر مثلا پشت کمر را با دست خاریدن همراه می شود و کم کم درد محدوده زمانی و مکانی خود را افزایش می دهد.

این درگیری آرام و بدون دلیل مشخص فرد را از پیگیری مشکل و درمان آن غافل می سازد در حالیکه اگر با یک آسیب ناگهانی و واضح روبرو بود حتما بدنبال درمان می رفت.

در مراحل اولیه که گفتم، اصلاح رفتارهای فیزیکی و جسمی و اصلاح راستای بدن مفید است( مثلا قوز نکند ، سر و شانه ها را جلو ندهد، فشارهای کاری خود را تنظیم کند ، یعنی در زمان طولانی به شانه و گردن و کمر خود بدون استراحت فشارهای کاری نامتقارن اعمال نکند).  همچنین به نرمشهای روزانه که به تحرک و قدرت کمربند شانه ای کمک می کند نیز بپردازد. اگر با رعایت این نکات مشکل برطرف شد که خیلی خوب است اما اگر هنوز شانه آزاد و راحتی ندارد حتما باید تحت نظر فیزیوتراپیست به بهبود شرایط و جلوگیری از مشکل اهتمام بورزد.

چند سایت خوب در مورد راهنمایی درمان شانه خشک

http://www.righthealth.com/Health/Frozen%20Shoulder%20Therapy-s?lid=goog-ads-sb-8536643334

http://www.stretchnow.com.au/exercises/shoulders.htm

 

نویسنده : بشری هاتف : ۳:٢٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٧/٩/٢٠
Comments نظرات () لینک دائم

مشکلات شانه

بنام خداوند حکیم

با سلام خدمت دوستان عزیز و خوانندگان محترم

در این قسمت می خواهیم مروری به مشکلاتی که در کمربند شانه ای شامل شانه کتف و بازو پیش می آید داشته باشیم.

از بین بیماران مراجعه کننده به کلینیک فیزیوتراپی به نظر بنده کار با بیماری که با مشکل شانه مراجعه می کند بسیار سختر و وقتگیر تر از مشکلات دیگر است. به زبان دیگر وقتی بیمار شانه ای دارم خود را برای یک مبارزه سخت با این مشکل بسیار پیچیده آماده می کنم چرا که این مجموعه دارای اجزای زیادی است که بطور پیچیده ای با هم مرتبطند و بر هم اثرگذارند.

تصاویر نچندان واضح از مفصل شانه و عضلات و لیگامانهای آن.

من در اینجا قصد ندارم آناتومی شانه و انواع آسیبهای آن را شرح دهم . شما می توانید با مراجعه به سایتهای فارسی یا انگلیسی این اطلاعات را کسب کنید . به عنوان مثال آدرسهای زیر مفید هستند:

http://www.shahramsadeghi.com/elmi.html

http://www.moalemrc.com/Articlesview.asp?key=66

http://www.webmd.com/a-to-z-guides/shoulder-problems-and-injuries-topic-overview

http://health.yahoo.com/musculoskeletal-symptoms/shoulder-problems-and-injuries/healthwise--shoul.html

بنابراین بیشتر سعی بر این است که شما را با مثالهای ملموس و هشدار دهنده در مورد آسیبها و مشکلاتی که منجر به گرفتاری ناتوان کننده شانه می شود آشنا کنم تا شما با آگاهی نسبی بتوانید مانع این اختلال سخت درمان بشوید.

همیشه مشکلات بزرگ از اتفاقات کوچکی که به چشم نمی آیند و مهم جلوه نمی کنند بوجود می آید مانند یک گوله برفی که در ابتدا از یک کوه برفی فرود می آید بسیار کوچک است اما با سرازیر شدن آن به پایین و گذشت زمان و اضافه شدن برفهای دیگر به آن ممکن است به یک بهمن تبدیل شود. این یک واقعیت انکار ناپذیر است.

به عنوان مثال جوان نیرومند و سرحالی که برای سلامتی و شادابی بیشتر به مراکز بدن سازی می رود . هر چند تحت نظارت مربی ورزش می کند اما به هزار دلیل ممکن است در اثر وزنه برداری به کشیدگی مختصری در الیاف عضلات شانه یا جلوی سینه یا حتی پشت کتف دچار شود . ورزشکار با اعتماد به نفس یا به ورزش خود ادامه می دهد یا اگر هم ملاحظه کند و آن جلسه فشار نیاورد اما کار دیگری هم انجام نمی دهد و احتمال قوی جلسه بعد هم همان حرکات را انجام می دهد و معمولا متوجه می شود که هنوز در ناحیه ای که قبلا درد احساس کرده مشکل دارد. در اینجا طوری وزنه را بالا می آورد که درد نداشته باشد یا با آن دست کمتر وزنه برمی دارد ولی با دست سالم بیشتر وزنه می زند. متاسفانه همه این جوانان نمی توانند با هر مشکل کوچک بسراغ درمان بروند یا مراکز ورزشی به درمانگرهای  ماهر   مجهز نیست و همچنین همه مانند همسر بنده این شانس را ندارند که بعد از هر آسیب جزئی، با یک درمان مناسب و مطمئن، در اسرع وقت از آن رهایی یابند، بنابراین سعی من بر این است که نکات کلی پیرامون جلوگیریهای اولیه و درمانهای عمومی و ساده ای که در عین حال بسیار با ارزش هستند را خدمتتان بیان کنم.

در موردی که مثالش را عرض کردم این مراحل را انجام دهید

  1. از ادمه آن حرکت جدا خودداری کنید
  2. در منزل بر روی ناحیه دردناک و شاید ملتهب و قرمز شده یک کیسه یخ به مدت 6 دقیقه بگذارید. می توانید تا سه مرتبه در روز با فاصله 2 ساعت تکرار کنید.
  3. استراحت کامل به دست خود بدهید تا زمانی که درد آن کاهش یابد ،حتی ممکن است 3 الی 7 روز طول بکشد
  4. اگر در منزل ژل پیروکسیکام دارید روی محل آسیب بمالید . ضرر ندارد. حتی می توانید تا روزی 2-3 بار بمالید.
  5. اصلا ماساژ ندهید  یا کیف آب جوش نگذارید.
  6. عضله را در حالت کشش نگذارید و دستتان طوری باشد که منطقه ملتهب و دردناک کشیده نشود.
  7. امید است با رعایت این نکات کلی درد و مشکل شما اگر ناچیز باشد اصلاح شود اما اگر نشد حتما باید به مراکز درمانی و فیزیوتراپی مراجعه کنید.
  8. بعد از التیام ناحیه ملتهب و کشیده شده مرحله مهم دیگر بازکشت به ورزش است.
  9. در این مرحله شما تنها  مجازید میزان وزنه ای را بلند کنید که هیچ درد و گرفتگی احساس نکنید ولو اینکه یک کیلو باشد و نکته دیگر برای جلوگیری از  نا متقارن شدن و مشکلات بعد از آن باید وزنه هایی که با دست سالم بلند می کنید هم وزن دست ناسالم باشد. و مسئله آخر اینکه سعی کنید بعد از آسیب و در بازگشت به ورزش برای تمرین دادن و تقویت بافت آسیب دیده و رساندن آن به شرایط خوب تکرار حرکت را بیشتر کنید و میزان وزنه را کمتر کنید.
  10. نکته بسیار مهمی که عاجزانه از همه و همیشه خواستارم اینکه همیشه و همیشه قبل از وزنه برداری و ورزش سنگین حرکات کششی مربوط به عضلات درگیر را انجام دهید تا دچار این مشکلات کوچک اما خطرناک نشوید.

انشاالله در دفعات بعد سعی می کنم به مثالهای رایج و مهم دیگر و نکات مربوط بدانها اشاره کنم.

 

 

نویسنده : بشری هاتف : ۱٢:۱۳ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٧/۸/۱۸
Comments نظرات () لینک دائم

زانو پرانتزی

بنام ایزد منان

با آرزوی قبولی طاعات و عبادات در این ماه پر خیر و برکت خدمت همه دوستان عزیز

در قسمتهای قبلی مطلب زانو پرانتزی شرح داده شده بود. اما بدلیل پرسشهای دوستان و درخواست توضیح بیشتر در این قسمت هم به این مسئله می پردازم.

همانطور که قبلا گفتم زانو پرانتزی یعنی نزدیک شدن لبه های داخلی زانو به هم و دور شدن لبه های خارجی آنها از هم است. بنابراین زمانی که فرد می ایستد و پاها را به هم  نزدیک می کند ما شاهد فاصله گرفتن زانو ها از هم در حالیکه که مچ پا ها به هم چسبیده اند ،هستیم. سایت زیر توضیحات کامل و جامعی در زمینه زانو پرانتزی یا bow leg یا  genu varum داردhttp://www.wrongdiagnosis.com/sym/bow_legs.htm

هرچند تصویر فوق در مورد نوزادان است اما تقریبا  گویای خوبی برای زانو پرانتزی است. همانطور که قبلا  گفتم درمان روتین این مشکل در موارد شدید جراحی است که در سنین بعد از رشد انجام می شود  اما درمانهای غیر جراحی مفیدی وجود دارد که هنوز مورد بررسی و تحقیق است اما به نظر من چنانچه این درمانها که بیشتر یک سری حرکات درمانی است مکررا انجام شود مشکل بیمار را تا حدود زیادی مرتفع می سازد و نیازی به جراحی نیست و هر چه این تمرینات و ورزشها در سنین کمتر انجام شود تاثیرات بهتر و کاملتری دارد.

هدف این تمرینات در حقیقت دور کردن سطوح داخلی مفصل زانو و نزدیک کردن سطوح خارجی آن است و طراحی ورزش باید در این راستا باشد. البته در مراحل آغازین کشش طولی زانو که هر دو سمت از هم دور می شوند مفید می باشد تا فضا را برای کششهای بعدی ایجاد کند.

یکی از بهترین راههای انجام این کار این است روی یک بلندی که پاها به زمین نمی رسد بشینید و زانوهای خود را تاب دهید همانند بازی بچه ها. البته اگر یک جسم سنگین تا حدود ۵ کیلو به مچ پاها وصل شده باشد خیلی بهتر کشش اعمال می شود. پیشنهاد من به بیمارانم برای تهیه یک جسم سنگین این است که در یک کیسه خاک یا ماسه بریزند و کیسه را درون جوراب بلند زنانه قرار دهند و آنوقت آن را دور مچ پا ببندند. با این کار هم به پا وزنه وصل است هم خطری ندارد. افراد باید برای مدت نیم ساعت هر روز این تمرین را انجام دهند تا کشش موثری به مفصل وارد شود. بهتر است پاها هم در روبرو و هم بدو طرف( با هم بدو طرف بروند نه در جهت مخالف هم) و هم چرخشی تاب داده شوند تا به سطوح مختلف زانو  کشش وارد شود.

ورزش دیگر تقویت کنار خارجی زانو است. فرد به پهلو بخوابد و ران را با زانوی صاف و یکبار هم با زانوی خم از پهلو بالا بیاورد. این حرکت را روزی ۳ بار ۳۰ مرتبه تکرار کند.

همچنین در حالت نشسته که پاها آویزان است در ابتدا بدون وزنه و سپس همراه وزنه پاها بدو طرف بالا بیاورد و کمی نگه دارد و برگرداند؛ گویی می خواهد با پاهای خود عدد ۸ را ایجاد کند.

ورزش دیگر در همان حالت نشسته کف پاها را به بیرون و بالا بچرخاند و همچنین در راه رفتن مراقب باشد پنجه پاها را تو نگذارد و به بیرون بچرخاندشان.

ورزشهای کلی زانو مثل تقویت عضله چهارسر و خلف زانو مخصوصا سرهای خارجی آنها  و کشش عضله همسترینگ( پشت زانو) هم بسیار مفید هستند.

 

 

حالتی در آن که بچه هایی با مشکل چرخش داخلی ران جلوی تلویزیون می نشنند هم برای افراد زانو پرانتزی کشش مفیدی را وارد می کند . یعنی فرد طوری نشسته که ساقها از دو طرف بدن بیرون زده .

در مراحل پیشرفته انجام ورزشهای دیگر مثل دوچرخه سواری کوهنوردی و ورزشهای قدرتی دیگر برای افزودن ثبات و قدرت عضلانی بسیار مفید است.

من هیچگاه زانو بند برای مشکل زانو پرانتزی توصیه نمی کنم مگر افرادیکه آسیب لیگامان یا منیسک دارند آن هم تحت شرایط خاص.

یک فرد زانو پرانتزی همیشه باید بداند که سطوح داخلی زانوی او بهم فشرده شده و مستعد آرتروز زودرس است پس اگر بدنبال بهبودی و کارایی بیشتر است کشش ها  را فراموش نکند تا زانوی نرم و منعطف او مانع آسیبهای جبران ناپذیر شود. شکل ظاهری پاها مهم هستند اما مهمتر آن است که زانوی سالم و کارامدی داشته باشیم که مدام نحواهیم برای کم کردن درد آن استراحت کنیم یا پاهای خود را هر جا رفتیم دراز کنیم.

 

 

 

 

 

نویسنده : بشری هاتف : ۱٢:٢۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٧/٦/٢٤
Comments نظرات () لینک دائم

نمونه پا پرانتزی

بنام خداوند مهربان

سلام خدمت همه دوستان عزیز

دوستی در مورد پا پرانتزی یا همان bow leg سئوالاتی در مورد روشهای درمان فیزیوتراپی این مشکل داشتند. در این قسمت به توضیح نکات کاربردی درمانی پا پرانتزی می پردازم.

همانطور که دریکی از نوشتهای قبلی با عنوان پا پرانتزی اشاره شد درمان غیر جراحی این مشکل شامل کشش بافت نرمی و مفصلی و تقویت عضلانی است.

نمونه یک پا پرانتزی

شاید اگر شما در اینترنت جستجو کنید سایتهای زیادی را مشاهده کنید که درمانهای جراحی موفق خود را به نمایش گذاشته اند اما در بیمارانی که درمان جراحی گرفته اند عوارض زیادی از جمله درد و محدودیتهای بعد از عمل و گاها برگشت مشکل و آرتروز زودرس مشاهده می شود.

درمانهای غیر جراحی ممکن است به اندازه جراحی انحراف رابخوبی و با سرعت اصلاح نکند اما درمان بی عارضه و ماندگاری است و آینده بهتری دارد. البته این مسئله هنوز در دست تحقیق و آزمایش است اما حداقل می توانم بگویم در مواردی که بنده برخورد داشتم واقعا نتیجه عالی داشته مخصوصا در سنین کم و در سنین جوانی به بالا هم با درصد بهبودی چشمگیری همراه بوده حداقل از لحاظ فانکشنال( کاربردی).

مراجعه به این سایت اطلاعات مفیدی در مورد پاپرانتزی به شما می دهد

 http://www.wrongdiagnosis.com/sym/bow_legs.htm

 

نویسنده : بشری هاتف : ۱٢:٥٦ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٧/٥/٢۸
Comments نظرات () لینک دائم

درد سیاتیکی و مشکلات دنبالچه

بنام خدای مهربان

با سلام خدمت دوستان گرامی

در این قسمت مروری کلی می کنیم به مشکلات دنبالچه و دردهای سیاتیکی

شما اگر در موتور سرچهای اینترنت جستجو کنید و کلمه درد سیاتیکی را بدهید کلی مطلب خواهید دید که همه آنها مفید و آموزنده هستند. من سعی می کنم مطالب کاربردی خدمتتان بگویم که از دید درمانی و پیشگیری مهم هستند.

مفصل ساکروایلیاک یا همان استخوان خاجی با لگن که در اصطلاح به دنبالچه مشهور است مفصلی است که استعداد مشکل دار شدن دارد به چند دلیل:

  1. این مفصل دامنه حرکتی کمی دارد ولی همان مقدار کم نقش زیادی در انتقال فشارهای وزن تنه به پاها و فشارهای انعکاسی زمین از پاها به تنه دارد و اگر لغزشهای لازم صورت نگیرد منجر به تمرکز فشارها و درد و مشکلات بعدی در ناحیه کمر و لگن و سپس مناطق بالاتر و پایین تر می شود.
  2. این مفصل از نوع مفاصل سینویال نیست و سطح غضروفی مشخص ندارد و  بیشتر یکسری الیاف منعطف در جهات مختلف فضای مفصلی را پر کرده اند . مفصل ساکروایلیاک خیلی زودتر از مفاصل دیگر فیوز و بسته می شود و حرکات کم آن نیز به مرور کمتر می شود. حال اگر این مفاصل که در دو طرف هستند بصورت نامتقارن سفت شوند آنوقت در انتقال نیروهای دو طرف تقارن بهم می خورد و اختلال ظاهر می شود.
  3.  در زندگی روزمره مدام نیروهای نامتقارن به بدنمان وارد می شود و اگر نیروها در مدت زمان زیادی بدون در نظر گرفتن استراحت  به این مفاصل وارد شوند( مانند رانندگی طولانی، راه رفتن با کفشهای نا مناسب و اختلاف بیش از حد طبیعی طول دوپا، بد نشستن  و غیره)منجر به دیسفانکشن و حتی بهم خوردن نظم مکانیکی مفصل یا حتی قفل شدن آن در یک جهت خاص می شود.
  4. عدم تحرک مناسب ویا تغذیه نا مناسب نیز در زودرس کردن مشکلات این مفصل دخیل است.

بدنبال اشکالاتی که در مفصل رخ می دهد عضلات و اعصاب مرتبط با آن تحت تاثیر قرار می گیرند. مهمترین و شایع ترین اتفاق گیر افتادن عصب سیاتیک لابلای فیبرهای فشرده شده عضله پیریفورمیس است که از یک سر به استخوان خاجی و از سر دیگر به استخوان ران می چسبد. این عضله به تغییرات این استخوان و مفصل مربوطه بسیار حساس است و زود دچار اسپاسم می شود و با فشاری که به عصب سیاتیک وارد می کند باعث ایجاد دردهای مزمن و کلافه کننده در ناحیه باسن تا زانو و حتی تا پایین پا می شود که بسیاری اشتباها فکر می کنند مشکل دیسک ناحیه کمری دارند.

گاهی هم ممکن است به ریشه اعصابی که از لابلای استخوان خاجی بیرون می آید و عصب دهی منطقه پاشنه و عمل روی پاشنه بلند ََشدن  را بعهده دارد ، فشار آورد.

درمان بترتیب زیر کارامد و کامل است.

  1. معاینه دقیق توسط فیزیوتراپیست ماهر یا دکتر متخصص ارتوپد یا مفز و اعصاب که به مشکلات این ناحیه اشراف دقیق و به روز داشته باشد.
  2. اصلاح وضعیت مفصل دنبالچه و مفاصل دیگر از ستون فقرات یا ران که ممکن است درگیر شده باشد و برگردانندن تحرک آنها
  3. آزاد کردن گیر افتادگی عصب سیاتیک در محل درگیر یا در مسیر آن و برطرف کردن هرگونه اسپاسم به طریق صحیح در عضلات درگیر
  4. انجام ورزشهای تخصصی که از هر فردی به فرد دیگر متفاوت است برای ماندگار کردن اصلاحات و سپس برگرداندن ثبات و تحرک و قدرت مناسب در منطقه
  5. اصلاح روش زندگی و نیروهای وارد بر مفاصل و در صورت نیاز کفی و کفش مناسب و اصلاح محل کار و زندگی برای جلوگیری از برگشتن مشکل

به نظر بنده روش درمانی فوق بسیار مفید و مهم و در عین حال به مهارت نیاز دارد تا بطور کامل و دقیق اجرا شود و به هدف برسد.

خانمی سوالی داشتند در مورد قوس بیش از حد کمرشون و اینکه شکم دارند و گاهی کمردرد. البته ایشون می خواستند جوابشان را ایمیل بزنم که یادشون رفته بود ایمیل بدهند. اشکال ندارد من در ایجا می نویسم که بقیه هم استفاده کنند.

قبلا هم گفته بودم تنها به این دلیل که کسی قوس بیش از حذ یا کمتر از حد معمول دارد نمی توان گفت که مشکل دارد بلکه اگر قوس فیکسی داشت یعنی در حین خم و راست شدن تغییرات کم داشت و در خم شدن قوس برعکس نمی شد ، یعنی حالا مشکل دارد و باید درمان شود. چه بهتر که درمان قبل از بروز درد و مشکلات دیگر باشد. تمرینات کششی که در قیمتهای دیگر گفتم یکی از روشهای مفید در اصلاح خشکی قوس کمر است و در ضمن تمرینات تقویتی و استقامتی شکم هم که قبلا گفتم نیز باید همراه شود تا راستای ستون فقرات و ثبات آن بهبود یابد. اگر با انجام این تمرینات کلی و عمومی برای چند هفته که هر روز تکرار می کنید درد شما از بین نرفت یا بدتر شد باید با فیزیوتراپیست برای معاینه دقیق و درمان مشکلات این ناحیه مشورت کنید.

سلامت و موفق باشید

 

نویسنده : بشری هاتف : ۱٢:٤٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٧/٤/٢٤
Comments نظرات () لینک دائم

← صفحه بعد